DANIYELI 2
Umwami arota inzozi, abapfumu bananirwa kuzisobanura
1 Mu mwaka wa kabiri Umwami Nebukadinezari akiri ku ngoma yarose inzozi, nuko ahagarika umutima ntiyarushya agoheka.
2 Umwami aherako ategeka ko bahamagara abakonikoni nâabapfumu, nâabashitsi nâAbakaludaya ngo baze kubwira umwami ibyo yarose. Nuko baza bitabye umwami.
3 Umwami arababwira ati â Narose inzozi, umutima wanjye uhagarikwa no gushaka kuzimenya.â
4 Nuko Abakaludaya baherako babwira umwami mu rurimi rwâUrunyarameya bati â Nyagasani uhoraho iteka ryose. Rotorera abagaragu bawe izo nzozi, tubone uko dusobanura impamvu zazo.â
5 Nuko umwami asubiza Abakaludaya ati â Nazibagiwe. Nuko nimutazimbwira ngo muzinsobanurire, muzatemagurwa kandi ingo zanyu zizahindurwa nkâibyavu.
6 Ariko nimumbwira izo nzozi, nzabagororera mbahe impano nâicyubahiro cyinshi. Nuko ngaho nimumbwire izo nzozi nâuko zisobanurwa.â
7 Bamusubiza ubwa kabiri bati â Umwami narotorere abagaragu be izo nzozi, natwe turazisobanura.â
8 Umwami arabasubiza ati â Menye rwose ko mushaka kubyirengagiza, kuko mubonye ko nzibagiwe.
9 Ariko nimutamenyesha izo nzozi mwese muzategekwa itegeko rimwe, kuko mwagiye umugambi wo kuza kubeshyera imbere yanjye, mukirengagiza ibyo mbabajije ngo buzacyana ayandi. Cyo nimumbwire izo nzozi menye ko mushobora no kuzisobanura.â
10 Nuko Abakaludaya basubiriza imbere yâumwami icyarimwe bati â Nta muntu nâumwe wo mu isi wabasha kumenyesha umwami iryo jambo, kuko nta mwami cyangwa umutware cyangwa umutegeka, wigeze gusobanuza umukonikoni wese cyangwa umupfumu cyangwa Umukaludaya bene iryo jambo.
11 Icyo umwami aduhatiraho kiraruhanije, kandi nta wundi wabasha kucyerekana imbere yâumwami, keretse imana zitabana nâabafite imibiri.â
12 Ni cyo cyatumye umwami abarakarira uburakari bukabije. aherako ategeka kurimbura abanyabwenge bâi Babuloni bose.
13 Nuko ingoma ijya ku nama ngo abanyabwenge bicwe, bajya gushaka Daniyeli na bagenzi be ngo bicwe.
14 Ariko Daniyeli asubizanya Ariyoki umutware wâabasirikare barinda umwami, ubwenge no kwitonda. Uwo ni we wari ugiye kwica abanyabwenge bâi Babuloni.
15 Abaza Ariyoki umutware wâumwami ati â Ni iki gitumye habaho itegeko ryâikubagahu rivuye ku mwami?â Nuko Ariyoki abisobanurira Daniyeli.
16 Daniyeli aherako asanga umwami, amusaba umunsi ngo azamumenyeshe ibyo yabazaga.
Imana ihishurira Daniyeli inzozi zâumwami
17 Nuko Daniyeli ajya mu nzu ye, abibwira bagenzi be Hananiya na Mishayeli na Azariya,
18 kugira ngo bingingire Imana yo mu ijuru ibyo bihishwe, ngo ibagirire imbabazi batarimburanwa nâabanyabwenge bandi bâi Babuloni.
19 Nuko ibyo byahishwe bihishurirwa Daniyeli mu nzozi yarose nijoro. Maze Daniyeli ashima Imana yo mu ijuru
20 ati â Izina ryâImana rihore rihimbazwa iteka ryose, kuko ubwenge nâamaboko ari ibyayo.
21 Ni yo inyuranya ibihe nâimyaka, ni yo yimĹŤra abami ikimika abandi, igaha abanyabwenge ubwenge, nâabazi kwitegereza ikabaha kumenya.
22 Kandi ihishura ibihishwe byâahatagerwa, izi nâibyo mu mwijima, umucyo ubana na yo.
23 Ndagushimye, ndaguhimbaza wowe Mana ya ba sogokuruza umpaye ubwenge nâubushobozi, unsobanuriye ibyo twagusabye kuko utumenyesheje ibyo umwami ashaka.â
24 Nuko Daniyeli ajya kwa Ariyoki, wari wategetswe nâumwami kurimbura abanyabwenge bâi Babuloni, amubwira atya ati â Nturimbure abanyabwenge bâi Babuloni, ahubwo unshyire umwami musobanurire ibyo ashaka.â
Daniyeli asobanurira umwami inzozi ze
25 Nuko Ariyoki arihuta ajyana Daniyeli ku mwami aramubwira ati â Mbonye umugabo wo mu bantu bâabanyagano bâAbayuda, arabwira umwami inzozi ze.â
26 Umwami ahindukirira Daniyeli wahimbwe Beluteshazari, aramubaza ati â Mbega urambwira inzozi neretswe nâicyo zisobanura?â
27 Daniyeli asubiza umwami ati â Ibyo bihishwe umwami yasobanuzaga, nta banyabwenge babasha kubimenyesha umwami, cyangwa abapfumu cyangwa abakonikoni cyangwa abacunnyi,
28 ariko mu ijuru hariho Imana ihishura ibihishwe, kandi ni yo yeretse Umwami Nebukadinezari ibizaba mu bihe bizaza. Inzozi nâibyo werekewe ku gisasiro ni byo ibi:
29 â Nuko ibyawe, nyagasani, watekerezaga uryamye ibizaba mu gihe kizaza; Ihishura ibihishwe ni yo yakubwiye ibizaba.
30 Kandi jyewe ubwanjye, ibyo bihishwe sinabihishuriwe nâuko ndi umunyabwenge kuruta umuntu wese uriho; ahubwo ni ukugira ngo umwami amenyeshwe ibyâinzozi ze, amenye nâibyo umutima we wibwiraga.
31 â Nuko nyagasani, wabonye igishushanyo kinini kandi icyo gishushanyo cyari kinini cyane, kirabagirana cyane. Cyari kiguhagaze imbere, kandi ishusho yacyo ikaba yari iteye ubwoba.
32 Nuko icyo gishushanyo umutwe wacyo wari izahabu nziza, kandi igituza cyacyo nâamaboko yacyo byari ifeza, inda nâibibero byacyo byari imiringa,
33 amaguru yacyo yari ibyuma, nâibirenge byacyo byari igice cyâibyuma nâicyâibumba.
34 Urabyitegereza ugeza aho ibuye ryaziye ritarimbuwe nâintoki, ryikubita ku birenge byâicyo gishushanyo byâibyuma nâibumba, rirabimenagura.
35 Nuko icyuma nâibumba nâumuringa, nâifeza nâizahabu biherako bimenagurikira rimwe, bihinduka nkâumurama wâaho bahurira mu cyi, bitumurwa nâumuyaga ntibyagira ishyikizo, maze iryo buye ryakubise igishushanyo rihinduka umusozi munini, rirangiza isi yose.
36 â Nuko izo ni zo nzozi, kandi turasobanura impamvu zazo aha imbere yâumwami.
37 Nuko wowe nyagasani, uri umwami wâabami. Imana yo mu ijuru yaguhaye ubwami nâubushobozi nâimbaraga nâicyubahiro,
38 yaguhaye nâinyamaswa zo mu gasozi nâibisiga byo mu kirere byâaho abantu baba hose, ibishyira mu kuboko kwawe ngo ubitegeke byose. Nuko nyagasani, wa mutwe wâizahabu ni wowe.
39 Kandi uzakurikirwa nâubundi bwami budahwanije nâubwawe gukomera, kandi hazaba ubundi bwami bwa gatatu bwâimiringa butegeke isi yose.
40 Ariko ubwami bwa kane buzakomera nkâicyuma, kuko ibyuma ari byo bimenagura ibintu byose bikabijanjagura, kandi nkâuko ibyuma bimenagura ibintu byose, ni ko ubwo bwami buzamenagura bukajanjagura butyo.
41 Kandi nkâuko wabonye ibirenge nâamano ari igice cyâibumba ryâumubumbyi nâigice cyâibyuma, ni ko ubwo bwami buzigabanyamo, ariko muri bwo hazaba gukomera nkâibyuma nkâuko wabonye ibyuma bivanzwemo ibumba.
42 Kandi nkâuko amano yari igice cyâibyuma nâigice cyâibumba, ni ko ubwo bwami buzamera: igice cyabwo kimwe kizaba gikomeye, ikindi kidakomeye.
43 Kandi nkâuko wabonye ibyuma bivanzwemo ibumba, ni ko bazivanga nâurubyaro rwâabantu, ariko ntibazafatana nkâuko ibyuma bitavanga nâibumba.
44 Nuko ku ngoma zâabo bami, Imana yo mu ijuru izimika ubundi bwami butazarimbuka iteka ryose, kandi ubutware bwabwo ntibuzazungurwa nâirindi shyanga, ahubwo buzamenagura ubwo bwami bwose bukabutsembaho kandi buzahoraho iteka ryose.
45 Uko wabonye ibuye ryavuye ku musozi ritarimbuwe nâintoki, rikamenagura ibyuma nâimiringa nâibumba nâifeza nâizahabu, ni uko Imana ikomeye yahishuriye umwami ibizaba mu bihe bizaza. Kandi izo nzozi ni izâukuri, no gusobanurwa kwazo ntiguhinyurwa.â
46 Nuko Umwami Nebukadinezari aherako yikubita hasi yubamye aramya Daniyeli, ategeka ko bamutambira ibitambo bakamwosereza imibavu.
47 Nuko umwami abwira Daniyeli ati â Ni ukuri Imana yanyu ni yo Mana nyamana, ni umwami wâabami kandi ni yo ihishura ibihishwe, kuko ishoboye guhishura ibyo byahishwe.â
48 Nuko umwami aherako akuza Daniyeli, amugororera ingororano nyinshi zikomeye. Amuha gutwara igihugu cyose cyâi Babuloni, no kuba umutware mukuru wâabanyabwenge bose bâi Babuloni.
49 Maze Daniyeli asabira Saduraka na Meshaki na Abedenego ubutware bwâigihugu cyâi Babuloni, umwami arabubaha ariko Daniyeli we aguma ibwami.